Czym są ĆWICZENIA PRAKTYCZNEGO ŻYCIA?
W pedagogice Montessori ćwiczenia praktycznego życia to coś znacznie więcej niż tylko nauka codziennych czynności. To podstawa, fundament, baza, na których dziecko buduje całą swoją przyszłą edukację – zarówno w zakresie rozwoju ruchowego, społecznego, jak i emocjonalnego.
Na początku pracy w przedszkolu Montessori dziecko uczy się prostych działań:
jak zwijać i rozwijać dywanik,
jak cicho otwierać drzwi,
jak nosić krzesło czy tacę z przedmiotami,
jak zapinać guziki, przelewać wodę, myć stół, układać kwiaty.
Proste? Z pozoru – bo za tymi czynnościami kryje się rozwijanie i doskonalenie kompetencji, które będą kluczowe w dorosłym życiu.
Dlaczego to takie ważne?
Rozwój samodzielności
Dziecko, które wie, jak wykonać codzienne czynności, nie potrzebuje dorosłego, żeby sobie poradzić. To daje mu poczucie mocy, sprawczości i wiary w siebie.
Wzmacnianie koncentracji uwagi i planowania
W Montessori każde działanie ma logiczny przebieg – dziecko przynosi materiał, pracuje zgodnie z jego porządkiem, a potem sprząta. To rozwija planowanie, przewidywanie, skupienie i… podzielność uwagi.
Budowanie odpowiedzialności i wytrwałości
Kiedy dziecko samo wybiera materiał i podejmuje z nim pracę, uczy się, że warto dokończyć to, co się zaczęło. Zaczyna też rozumieć, że jego działania mają konsekwencje.
Co naprawdę rozwija dziecko?
ĆWICZENIA PRAKTYCZNEGO ŻYCIA, to:
Doskonalenie małej i dużej motoryki
Praca nad grafomotoryką i przekraczaniem linii środkowej ciała (niezbędne w pisaniu i czytaniu!)
Naturalne przygotowanie do czytania, pisania i liczenia
Nauka pracy od lewej do prawej, z góry na dół – jak w tekście
Rozwijanie relacji społecznych – pomoc innym, wdzięczność, współpraca
Nauka związków przyczynowo-skutkowych przez doświadczenie, a nie tylko przez definicje.
Ćwiczenia ciszy, elipsa i kultura osobista
W obszarze ĆWICZEŃ PRAKTYCZNEGO ŻYCIA znajdują się też tzw. ćwiczenia szczególne:
Ćwiczenia ciszy
To nie tylko wyciszenie – to kontakt ze sobą, z własnym ciałem, emocjami, reakcjami. Dziecko uczy się panowania nad swoim ciałem, doskonali wydłużanie czasu skupienia i koncentracji uwagi. Rozwija też samoświadomość ciała.
Chodzenie po elipsie
To ćwiczenie doskonali zmysł równowagi, koordynację i skupienie uwagi.
Kultura osobista
Czyli umiejętność bycia z innymi: witania się, dziękowania, przepraszania, pomagania. Dziecko uczy się przyjaznej komunikacji i zachowania w różnych sytuacjach społecznych.
Więcej niż nauka zamiatania
W Montessori nie chodzi tylko o to, żeby dziecko potrafiło nalać sobie wode do szklanki. Ważne jest to, by:
- umiało dbać o siebie, o otoczenie i o innych
- rozumiało siebie i swoje możliwości
- miało przestrzeń do bycia samodzielnym, wytrwałym, skupionym i… szczęśliwym.
Podsumowanie
ĆWICZENIA PRAKTYCZNEGO ŻYCIA to nie tylko pomoc w sprzątaniu, to pomoc w życiu.
To przez regularne stosowanie ich w codziennym życiu, dziecko staje się osobą samodzielną i niezależną.
A Ty?
Jeśli pracujesz z dziećmi, prowadzisz placówkę Montessori lub jesteś rodzicem – napisz, jakie ĆWICZENIA PRAKTYCZNEGO ŻYCIA są dla Ciebie najważniejsze. Co się u Ciebie sprawdza? Co Was zaskoczyło?
Życie jest podróżą a każda podróż zaczyna się od… pierwszego kroku.
Nawet jeśli to tylko nauka zapinania guzika.
Zapraszam Cię serdecznie do wysłuchania odcinka podcastu Montessori jednym zdaniem #34 3 godziny pracy własnej?